beta-carotene
Beta-karoten, vücut tarafından A vitaminine dönüştürülen bir provitamin A karotenoiddir. Gıda kaynaklarından elde edilen beta-karoten, sağlık yararları sunarken yüksek doz takviyeler, sigara içenler için kanser riskini artırabilir.
Genel Bakış
Beta-karoten, vücut tarafından görme, bağışıklık fonksiyonu ve hücresel sağlık için gerekli olan A vitamini (retinol) olarak dönüştürülen bir provitamin A karotenoiddir. İn vitro olarak bir antioksidan gibi davranır, ancak sağlık faydalarının esas olarak meyve ve sebzelerden alınan günlük besin alımına bağlı olduğu, yüksek doz takviyelerle elde edilemediği görünüyor. Klinik çalışmalarda, yüksek doz beta-karoten takviyelerinin (günlük 20-30mg) sigara içenler ve asbest işçilerinde akciğer kanseri riskini artırabileceği, tipik diyet miktarlarının ise güvenli kabul edildiği gösterilmiştir.
Uzman Değerlendirmesi
Beta-karotenin sağlık üzerindeki etkileri büyük ölçüde alınan miktar ve kişisel genetik varyasyonlara bağlıdır. Sigara içen ve asbest işçileri gibi risk grupları, yüksek doz beta-karoten takviyelerinden kaçınmalıdır. Daha iyi emilim ve güvenlik için, günlük beslenme yoluyla alınan gıda kaynaklarına odaklanılması tavsiye edilir.
Etki Mekanizması
Beta-karoten, vücut tarafından retinal'e dönüştürüldüğünde A vitamini öncüsü olarak işlev görür. A vitamininin antioksidan etkileri, hücreleri oksidatif hasardan korur ve bağışıklık sistemini destekler. Beta-karotenin doğrudan antioksidan etkileri laboratuvar ortamında gözlenmiştir ancak bu etkilerin klinik fayda sağladığına dair kanıtlar sınırlıdır.
Kullanıcılar Ne Bildiriyor
12 kullanıcı beta-carotene hakkında birden fazla kez bildirimde bulundu (medyan 59 gün). Yayınlar arası ruh hali değişimi:
Bildirilen Etkiler
- A vitaminine dönüşüm12
- cilt renginde değişiklik5
- cilt sağlığı4
- emilim artırıcı3
- antioksidan3
- cilt bronzlaşması3
Yan Etkiler
- artmış kanser riski21
- turuncu cilt12
- retinale dönüştürmede zorluk2
- sarı cilt2
- dönüşüm verimsizliği2
- artmış ölüm oranı2
beta-carotene Çalışmaları & Kaynaklar
- 01β-Carotene Supplementation and Risk of Cardiovascular Disease: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled TrialsMeta-Analiz
182.788 kişi üzerinde yapılan meta-analiz, beta-karoten takviyesinin kardiyovasküler olayları hafifçe artırdığını ve diğer antioksidanlarla birlikte verilmediğinde kardiyovasküler ölüm oranını artırdığını bulmuştur.
PubMed - 02Association between β-carotene supplementation and risk of cancer: A systematic review and meta-analysisMeta-Analiz
Sistematik inceleme, beta-karoten takviyesinin, özellikle yüksek dozlarda, sigara içenler ve asbest işçilerinde akciğer ve mide kanseri riskini artırabileceğini bulmuştur.
PubMed - 03Role of Beta-Carotene in Lung Cancer Primary Chemoprevention: A Systematic Review with Meta-Analysis and Meta-RegressionMeta-Analiz
167.141 katılımcı üzerinde yapılan meta-analiz, beta-karoten takviyesi ile artmış akciğer kanseri riski (RR=1.16) arasında ilişki bulmuş, etkilerin sigara içenler ve asbest işçilerinde daha belirgin olduğunu göstermiştir (RR=1.21).
PubMed - 04Investigating the relationship between β-carotene intake from diet and supplements, smoking, and lung cancer riskMeta-Analiz
Çalışma, tipik gıda kaynaklarından elde edilen beta-karotenin kanser riski azaltmaları ile ilişkili olduğunu, ancak yüksek doz takviyelerin (20-30mg) ağır sigara içenlerde akciğer kanseri insidansını artırdığını bulmuştur.
PubMed - 05Beta-carotene in multivitamins and the possible risk of lung cancer among smokers versus former smokers: a meta-analysisMeta-Analiz
Meta-analiz, mevcut sigara içenlerde günlük 20-30mg dozlarda beta-karoten takviyesinin artmış akciğer kanseri riski ile ilişkili olduğunu, eski sigara içenlerde ise önemli bir etki bulunmadığını bulmuştur.
PubMed
Dozaj & Kullanım
Yüksek dozlar, özellikle sigara içenlerde kanser riskini artırabilir, bu nedenle gıda kaynaklarından alınması önerilir.
⚠️ Bu içerik tıbbi tavsiye değildir.
Topluluk Yorumları